Atıksız Yaşam Nedir?

Atıksız yaşam çöp üretmeden yaşayabilmektir. Sadeleşmektir. Gereksiz olan her şeye açılmış bir savaştır. Dünyamıza bir hediyedir. Doğanın içinde, kendi döngüsünde var olabilmektir.

Zero Waste on yılı aşkın bir süredir dünyada gelişmekte olan bir kavram. İnsan tabiatın dengelerini bozduğunu anlamaya başlayınca yolun sonunun çok keyifli olmadığını gördü. Dönüş çareleri ararken bu enfes haritayı buldu!

Atıksız olabilmek mümkün. Bu hayat şekliyle yaşayan bireyler, aileler bir yılda yarım litrelik kavanozu dolduracak kadar atık üretiyor. Evlerinde çöp kovası bile yok. İyi ama nasıl! Çözümler geri dönüşüm sistemleri değil, çok daha temelden gelen hareketler.

Zero Waste yaşamın 5 temel  prensibi var.

(İngilizcede 5 R olarak geçiyor. Tüm kelimeler ‘R’ harfi ile başlıyor.     Refuse-Reduce-Reuse-Recycle-Rot)

Okumaya devam et “Atıksız Yaşam Nedir?”

Zero Waste nedir ? Sıfır Atık

Son günlerin popüler akımı haline gelen Zero Waste (Sıfır Atık) nedir tam olarak?

İnsanın yarattığı hızlı tüketim döngüleri sonucunda dünyamız için tehlike çanları bir süredir çalmakta. Doğal olmayan malzemelerden üretilen ürünler büyük bir hızla çoğalırken tabi kaynaklarımız daha büyük bir hızla yok oluyor. Bu dengesizlik sonucunda önümüzde ciddi bir atık sorunu var. 

Bir şeyi ‘çöpe attığımızda‘ nereye gidiyor? ‘At gitsin’ dediğimizde! Gittiği yer yine bizim mavi gezegenimizin toprakları, ormanları, dağları, çukurları, okyanusları, dereleri maalesef! Gidecek başka bir yeri yok. Şöyle düşünürsek belki daha iyi anlayabiliriz: Her gün evimizden/ ofisimizden çıkan çöpleri bahçemize yığmaya başlasak kısa bir süre içinde hiç görmek istemeyeceğimiz bir tepe halini alacaktır!

Plastikten oluşan dev dalgaların ya da dalış uzmanlarının çektiği su altı manzaralarının videolarını izleyince çöplerimizin gerçekte nereye gittiklerini gayet iyi anlıyoruz. Kalbimizi kırıyor bu görüntüler. http://atiksizev.com/ilham-verenler/

Okumaya devam et “Zero Waste nedir ? Sıfır Atık”

ATIKSIZ, ZEHİRSİZ TEMİZLİK TİMİ

Geçen gün arkadaşlarım temizlik malzemelerinin son zamanlarda ne kadar pahalandığını anlatırken iki yıldır hiçbirini almadığımı yeniden hatırladım. Anlaşılan yeni yaşam şeklimiz bize büyük tasarruf sağlamış.

Paylaşımlarda sorular çok oluyor. Hepsine cevap verme şansım yok maalesef. Neyse ki blog var, burada uzun uzun cevaplamış oluyorum.

Evimizde atıksız hayata geçtiğimden beri aşağıdaki değişiklikleri adım adım yaptım. Hepsi bir anda olmuyor. Önceden aldığım tüm paketli ürünlerin tükenmesi tam 1 yıl sürdü.

Okumaya devam et “ATIKSIZ, ZEHİRSİZ TEMİZLİK TİMİ”

Geri Dönüştüremediklerimizden misiniz?

Geri dönüşümün dünyayı kurtaramayacağını biliyoruz artık. Vazifemiz tüketimimizi gözetmek, farkındalıkla hareket ederek ayak izimizi azaltmak.

‘Hoop geri dönüşüme at’ dediklerimizden hangileri çöp oluyor?

Bu konu ile ilgili yakın zamanda bir inceleme gezisi ve röportaj yapacağım ama o zamana dek araştırıp bulduklarımı bu yazıya ekliyor olacağım. Paylaşım yaptığımda çoğunuzdan olumlu tepkiler alıyorum. Bilinçlenmemize faydalı olursa ne mutlu bana da.

Geri dönüştüremediklerimiz:
  • Termal kasa fişleri – Plastik içerik olan BPA ile kaplı bu fişler diğer kağıtlarla birlikte geri dönüştürüldüğünde bu maddeye ait kirlilik daha da yayılıyor. Bpa östrojen gibi hareket ederek sağlığımızı olumsuz yönde etkiliyor.
  • İçini tamamen temizleyemediğimiz plastik paketler – Diş macunu tüplerinin içini macundan arındıramıyoruz. Bu haliyle geri dönüşüme katılamıyor ve çöpe gidiyor. Deterjan veya yiyecek, içecek kaplarını geri dönüştürmek için hiç kalıntı kalmayacak şekilde temizlenmiş halde göndermemiz gerekiyor.
  • Kağıt bardaklar – İçinde sızdırmaz plastik tabaka olduğu için kağıt gibi geri dönüştürülemiyorlar. Ayırma işlemini yapabilen çok az tesis var ve sanıyorum maliyeti getirisinden fazla olduğu için uğraşa değmiyor.
  • Streç film – İnce bir plastik olan streçler de makinelere sıkışarak bozukluğa sebep olduğundan geri dönüştürülmeden çöpe atılıyor.
  • İnce naylon torbalar – Streç film ile aynı sebepten ötürü geri dönüştürülemiyor.
  • Bant ve yapışkan içeren her tür kağıt, post it – Yapıştırıcılar ayrıştırılamadığından geri dönüştürülemiyor.
  • Tuvalet kağıdı, kağıt havlu, pamuk – Bu ürünlerin de geri dönüştürülebildiğini düşünenler varmış ama kirlendikleri için dönüştürülmüyorlar maalesef.
  • Cips ve kuruyemiş paketleri – Bu paketler alüminyum kaplı polypropylene materyalinden üretildiği için geri dönüştürülmemekte.
  • Kağıt pipetler – İçecek kalıntısı tam olarak arındırılamadığı için tesislerde geri dönüştürülemiyor ama kendi kompost’unuzda gübreleşebilir. Eğer plastik kaplamalı değilse.
  • Liste devam edecek…
Okumaya devam et “Geri Dönüştüremediklerimizden misiniz?”

Gıda Artıklarını Değerlendir

Atıksız Yaşama 30 Adım

Buzdolabında kalanlarla yemek uydur.

Karıştır, yakıştır, baharat ekle, renklendir, eğlen ve atıklarını azalt.

Tüketilmeyen gıda atıkları evsel çöplere çok katkı yapıyor maalesef. Kendi evimizde azaltmak için önce ihtiyacımız kadarını almalıyız. Belirli aralıklarla kalanlara göz atıp karışımlardan yemek türetmeliyiz.

Yapraklı sebzelerin saplarını ve köklerini değerlendirebiliriz. Ispanak kökleri tamamen kumundan arındırıldığında kavrularak yeniyor. Salatalara da eklenebilir. Birçok otun artıkları birleşip karışık ot kavurmaya dönüşebilir. Otlu börek, otlu yumurta da lezzetli olur. Kullanılmadıysa semiz otu sapları cacıklara eklenebilir.

Okumaya devam et “Gıda Artıklarını Değerlendir”

Bez Çanta

Atıksız Yaşama 30 Adım

Bez çanta edin, evden bul, dik.

Plastik poşetler dünyada en çok kirlilik yaratan malzemelerden biri. İlki 1965 senesinde üretilmiş. Yurt dışında marketlerde kullanıma geçmesi 1980’ler. Ülkemizdeki net kronolojiye ulaşamadım. Şunun şurasında 40 yıldan bahsediyoruz. Dünyayı kirletmeye yetecek noktaya gelmiş ve maalesef tüketim artış hızı inanılmaz boyutlarda. Bunu fark eden devletler bir bir plastik poşet üretimini tamamen yasaklamaya başladı bile.

Birey olarak bizim yapabileceğimiz kendi tüketimimize dur demek. İşte bunu becerebilmek için size birkaç öneri:

Okumaya devam et “Bez Çanta”

Atıksız Yaşama 30 Adım -1-

Yeni bir takvimle motivasyon sağlamak için yola çıkıyoruz. Atıksız yaşam isteyen, ‘nasıl yapsam, nereden başlasam’ diyenler için minik bir deneme olsun.

Yeni bir şey alma

Bugün ‘Yeni bir şey alma’. Bir günlük deneme ama sizinle yıllar boyu kalması varmak istenilen nokta. Yeni başlayanlar bir gün deneyebilir. Keyif alanlar sonraki günlere uzatabilir. Ama göreceksiniz ki zaman içinde yaşama yayılan bir anlayış oluyor.

Okumaya devam et “Atıksız Yaşama 30 Adım -1-“

Çoraplar ne olsun?

Sıfır Atık yaşamla her şeyi bir bir dönüştürmeye alışınca eskiyen ve çöp olmaktan başka çaresi kalmayanlar için uzun düşünceler alıyor insanı. Bir tarafından bir şey olur mu diye evirip çevirip bakmaya başlıyoruz! Dünyada başkalarından örnekler arayıp bulunca da çok seviniyoruz.

Tamamı pamuk olan bezler kırpıp kompost’un içine atıldığında toprağa dönüyor ama çorapların çoğu ince lastiklere sahip. Bu şekilde dönüşmeleri toprağa fayda olmaz. 

Okumaya devam et “Çoraplar ne olsun?”

Bokashi Kompost Yöntemine Dair

Evimizde 1 yıldan uzun süredir Bokashi kompost yöntemini de uyguluyoruz. Gıda atıklarımızı gübreleştirme yollarından biri. Paylaşımlarıma hep ‘Nasıl yapılıyor?’ diye soruluyor. Bu detaylı bir mesele. Ben sevgili Volkan Dündar hocanın bir dersine katılarak öğrenmiştim. Sizlere de önerim bu tür derslerden birine gitmeniz. Yazının en alt bölümünde bakabileceğiniz adresleri ekledim.

Bu yazıda fikir vermesi için bizde neler yapıldığını göstereceğim. Gördükten sonra siz de uzmanından öğrenip başlarsınız diye umarak…

Bokashi, Japonların tüm gıda atıklarını turşulaştırdıkları bir ön gübreleştirme işlemi. Havasız alanda tüm atığın sıkıştırılması ve yararlı mikro organizmaların ortama katılması ile oluşuyor. Faydalı bakteriler kötü olanlara üstün gelerek doğru koşulları sağlıyor.

Okumaya devam et “Bokashi Kompost Yöntemine Dair”

SoftTech

‘Ofiste atıksızlık hedefine nasıl yol alırız?’ diyenlerden biri Soft Tech şirketi oldu.

Farkında olup atıksızlık yoluna çıkmak istedikleri için onlara çok teşekkürler. Harika bir fikir alışverişi yaptık. Kolayca hayata geçirebilecekleri adımlar için hemen harekete geçtiler. Yakın zamanda burada yapılanları da duyurmayı ümit ediyorum.

Şirketlerinde önemli ilkeleri ve bunları temsil eden karakterleri var. Aşağıdaki bisikletli olan da onlardan biri.

Solda görünen karakterlerden Tarık Utku – Tutku. Erkenden yola çıkar, (horoz kafasında) bisikleti ile ofise gelir.

Diğer bir karakter de bana benzeyen ‘Sadenaz’. Onun dediklerine kitaptan göz atın:

Okullarda Atıksız Yaşam Yolu

Eğitimci değilim ama okullara atıksız yaşam ile ilgili eğlenceli aktiviteler ekleyerek çocuklarımıza ayrı bir bilinç kazandırsak fena olmaz mıydı diye düşünüyorum. Bunun için kendi çabalarıyla uğraşan birçok öğretmenle haberleşiyoruz. Enfes yöntemler buluyorlar.

‘Atıksız Sınıf’ uygulaması başlatan öğretmenler var. Sınıfına paketli olan hiçbir tüketimi dahil etmiyor. Tüm malzemeler yeniden kullanılan, yıkanabilen, doldurulabilen ürünler. Atıklarını gübreleştiriyor, yapabilecekleri malzemeleri kendileri hazırlıyorlar.

Ülkemizde de kendi bahçelerine bostan kuran, eken, biçen, sulayıp büyütüp hasat eden bazı okullar var. Sınıftaki etkinliklerine bayıldığım bir özel öğretmen de Hasan Kartal öğretmen. Bahçelerinde ekip biçtikleri bir bölüm var. Ürettiklerini yiyor ve hatta turşusunu bile kuruyorlar. Doğada o kadar çok vakit geçiriyorlar ki bu sevgiyi en derinden yaşıyorlar. İçimi neşeyle dolduruyor yaptıkları. Her gün kalkıp ‘acaba bugün neler yapıyorlar’ diye bakıyorum. Keşke tüm öğrenciler bu şekilde bir öğrenim şansına sahip olsa!

Okumaya devam et “Okullarda Atıksız Yaşam Yolu”

Yapraktan Üretim – Doğaya Dair Güzel Bir Proje

On iki yıl çok sevdiğim çiçekler benim işimdi. Çiçekçi kız Selvi zamanlarımda çocuklar için önerdiğim eğlenceli bir mini proje ‘yapraktan üretim’. Çocuklarla atölye yapmak en sevdiğimdi. Ektik, diktik, suladık, büyüttük, kestik, inceledik, kokladık, yedik.

Çiçekler evimizde doğa ile temasımızı sağlayan en yakın bağ. Miniklere döngüleri anlatacak çok değerli canlılar. Onlar için olduğu kadar bizim için de büyüleyici. Sabah uyanıp heyecanla bakmak isterseniz size de iyi gelebilir.

Okumaya devam et “Yapraktan Üretim – Doğaya Dair Güzel Bir Proje”