Atıksız Yaşam Nedir?

Atıksız yaşam çöp üretmeden yaşayabilmektir. Sadeleşmektir. Gereksiz olan her şeye açılmış bir savaştır. Dünyamıza bir hediyedir. Doğanın içinde, kendi döngüsünde var olabilmektir.

Zero Waste on yılı aşkın bir süredir dünyada gelişmekte olan bir kavram. İnsan tabiatın dengelerini bozduğunu anlamaya başlayınca yolun sonunun çok keyifli olmadığını gördü. Dönüş çareleri ararken bu enfes haritayı buldu!

Atıksız olabilmek mümkün. Bu hayat şekliyle yaşayan bireyler, aileler bir yılda yarım litrelik kavanozu dolduracak kadar atık üretiyor. Evlerinde çöp kovası bile yok. İyi ama nasıl! Çözümler geri dönüşüm sistemleri değil, çok daha temelden gelen hareketler.

Zero Waste yaşamın 5 temel  prensibi var.

(İngilizcede 5 R olarak geçiyor. Tüm kelimeler ‘R’ harfi ile başlıyor.     Refuse-Reduce-Reuse-Recycle-Rot)

Okumaya devam et “Atıksız Yaşam Nedir?”

Geri Dönüşüm İşleri

Yazan: Ozan Virgül

Ambalajlı ürün alırken öncelikler cam şişe, metal konserve, kağıt kutuda ama plastikten kaçış yok. Madem ambalaj çıkıyor, bunları geri dönüşüm döngüsüne katmalıyız. Yapılan çok yaygın (ama yanlış) bir davranış var: Farklı malzemelerin aynı kutuya atılması. Kağıt, metal ve plastiğin aynı “geri dönüşüm kutusuna” konması tesislerde ayrıştırma enerjisi gerektiriyor. Daha sağlıklı ve kolay yöntemler mevcut:

Okumaya devam et “Geri Dönüşüm İşleri”

Kargo Poşeti Savaşları

Yazan: Merve Özkorkmaz

Merhaba! Ben Merve Özkorkmaz. Küçük ve yavaş bir üreticiyim, Sapanca’nın Kırkpınar
kasabasında yaşıyorum. Kargolarımı plastiksiz ve bisikletle teslim ediyorum. Bu yazıyı kargolarımı ekolojik hale getirme yolunda şahit olduklarımı ve tecrübelerimi size aktarmak için yazdım. El ele verip ‘ihtiyaç’ kavramını tekrar şekillendirebileceğimize, siparişlerimizi plastiksizleştirebileceğimize inanıyorum!

Atıksız Sipariş Mümkün mü? / Kargo Poşeti Savaşları
Evde birşey mi eksik? Bisikletin lastiği patladı ve iç lastik mi lazım? Hemen internetten sipariş verin, iki gün sonra kapınızda. Bir tane kalemi kırtasiye gidip almak artık internetten sipariş vermekten daha pahalıya geliyor. Bütün bu ihtiyaçlarım birkaç gün içinde kapıma ya da iş yerime kargo poşeti ya da koli içerisinde gelir, küçük parçalar ya da cam kavanoz varsa siparişimin içinde, muhtemelen şeffaf yumuşak plastiklere sarılmıştır ya da değerli ise sert straforlar içindedir. Belki bir elbise almışımdır, heyecanla bekliyorumdur. Yırtarak açarım kargo poşetini, sarmalanmış kombuchamı özenle çıkarır içerim bağırsaklarım bayram etsin diye. Elbise olmazsa ücretsiz geri gönderirim yeni kargo poşetine koyup.

Okumaya devam et “Kargo Poşeti Savaşları”

Reddet – Tek kullanımlık ürünler

Atıksız Yaşam için 5R prensiplerinin ilki olan ‘Reddet’ nedir? Bireysel olarak neler yapabilirim? İş yerimde, okulumda ne yapabilirim?

Tek kullanımlık plastikler kısa bir süre kullanıp attığımız, ancak 500’den fazla yıllık ömürleriyle biz yok olduktan sonra bile doğayı kirletmeye devam edecek olan plastik ürünlerdir. Bardaklar, çatal, bıçak, kaşıklar, ıslak mendiller (evet onlar da plastik içeriyor), tabaklar, kağıt bardaklar (plastik kaplıdır ve geri dönüşümü çok maliyetli olduğu için çoğu tesiste yapılmaz), poşetler, paketleme, deterjan, içecek kutuları, streç filmler, aluminyum folyo ve pişirme kağıtları, kağıt havlular, bebek bezleri, pedler…Liste oldukça uzun.

Okumaya devam et “Reddet – Tek kullanımlık ürünler”

ATIKSIZ, ZEHİRSİZ TEMİZLİK TİMİ

Geçen gün arkadaşlarım temizlik malzemelerinin son zamanlarda ne kadar pahalandığını anlatırken iki yıldır hiçbirini almadığımı yeniden hatırladım. Anlaşılan yeni yaşam şeklimiz bize büyük tasarruf sağlamış.

Paylaşımlarda sorular çok oluyor. Hepsine cevap verme şansım yok maalesef. Neyse ki blog var, burada uzun uzun cevaplamış oluyorum.

Evimizde atıksız hayata geçtiğimden beri aşağıdaki değişiklikleri adım adım yaptım. Hepsi bir anda olmuyor. Önceden aldığım tüm paketli ürünlerin tükenmesi tam 1 yıl sürdü.

Okumaya devam et “ATIKSIZ, ZEHİRSİZ TEMİZLİK TİMİ”

Geri Dönüştüremediklerimizden misiniz?

Geri dönüşümün dünyayı kurtaramayacağını biliyoruz artık. Vazifemiz tüketimimizi gözetmek, farkındalıkla hareket ederek ayak izimizi azaltmak.

‘Hoop geri dönüşüme at’ dediklerimizden hangileri çöp oluyor?

Bu konu ile ilgili yakın zamanda bir inceleme gezisi ve röportaj yapacağım ama o zamana dek araştırıp bulduklarımı bu yazıya ekliyor olacağım. Paylaşım yaptığımda çoğunuzdan olumlu tepkiler alıyorum. Bilinçlenmemize faydalı olursa ne mutlu bana da.

Geri dönüştüremediklerimiz:
  • Termal kasa fişleri – Plastik içerik olan BPA ile kaplı bu fişler diğer kağıtlarla birlikte geri dönüştürüldüğünde bu maddeye ait kirlilik daha da yayılıyor. Bpa östrojen gibi hareket ederek sağlığımızı olumsuz yönde etkiliyor.
  • İçini tamamen temizleyemediğimiz plastik paketler – Diş macunu tüplerinin içini macundan arındıramıyoruz. Bu haliyle geri dönüşüme katılamıyor ve çöpe gidiyor. Deterjan veya yiyecek, içecek kaplarını geri dönüştürmek için hiç kalıntı kalmayacak şekilde temizlenmiş halde göndermemiz gerekiyor.
  • Kağıt bardaklar – İçinde sızdırmaz plastik tabaka olduğu için kağıt gibi geri dönüştürülemiyorlar. Ayırma işlemini yapabilen çok az tesis var ve sanıyorum maliyeti getirisinden fazla olduğu için uğraşa değmiyor.
  • Streç film – İnce bir plastik olan streçler de makinelere sıkışarak bozukluğa sebep olduğundan geri dönüştürülmeden çöpe atılıyor.
  • İnce naylon torbalar – Streç film ile aynı sebepten ötürü geri dönüştürülemiyor.
  • Bant ve yapışkan içeren her tür kağıt, post it – Yapıştırıcılar ayrıştırılamadığından geri dönüştürülemiyor.
  • Tuvalet kağıdı, kağıt havlu, pamuk – Bu ürünlerin de geri dönüştürülebildiğini düşünenler varmış ama kirlendikleri için dönüştürülmüyorlar maalesef.
  • Cips ve kuruyemiş paketleri – Bu paketler alüminyum kaplı polypropylene materyalinden üretildiği için geri dönüştürülmemekte.
  • Kağıt pipetler – İçecek kalıntısı tam olarak arındırılamadığı için tesislerde geri dönüştürülemiyor ama kendi kompost’unuzda gübreleşebilir. Eğer plastik kaplamalı değilse.
  • Liste devam edecek…
Okumaya devam et “Geri Dönüştüremediklerimizden misiniz?”

Gıda Artıklarını Değerlendir

Atıksız Yaşama 30 Adım

Buzdolabında kalanlarla yemek uydur.

Karıştır, yakıştır, baharat ekle, renklendir, eğlen ve atıklarını azalt.

Tüketilmeyen gıda atıkları evsel çöplere çok katkı yapıyor maalesef. Kendi evimizde azaltmak için önce ihtiyacımız kadarını almalıyız. Belirli aralıklarla kalanlara göz atıp karışımlardan yemek türetmeliyiz.

Yapraklı sebzelerin saplarını ve köklerini değerlendirebiliriz. Ispanak kökleri tamamen kumundan arındırıldığında kavrularak yeniyor. Salatalara da eklenebilir. Birçok otun artıkları birleşip karışık ot kavurmaya dönüşebilir. Otlu börek, otlu yumurta da lezzetli olur. Kullanılmadıysa semiz otu sapları cacıklara eklenebilir.

Okumaya devam et “Gıda Artıklarını Değerlendir”

Bez Çanta

Atıksız Yaşama 30 Adım

Bez çanta edin, evden bul, dik.

Plastik poşetler dünyada en çok kirlilik yaratan malzemelerden biri. İlki 1965 senesinde üretilmiş. Yurt dışında marketlerde kullanıma geçmesi 1980’ler. Ülkemizdeki net kronolojiye ulaşamadım. Şunun şurasında 40 yıldan bahsediyoruz. Dünyayı kirletmeye yetecek noktaya gelmiş ve maalesef tüketim artış hızı inanılmaz boyutlarda. Bunu fark eden devletler bir bir plastik poşet üretimini tamamen yasaklamaya başladı bile.

Birey olarak bizim yapabileceğimiz kendi tüketimimize dur demek. İşte bunu becerebilmek için size birkaç öneri:

Okumaya devam et “Bez Çanta”

Atıksız Yaşama 30 Adım -1-

Yeni bir takvimle motivasyon sağlamak için yola çıkıyoruz. Atıksız yaşam isteyen, ‘nasıl yapsam, nereden başlasam’ diyenler için minik bir deneme olsun.

Yeni bir şey alma

Bugün ‘Yeni bir şey alma’. Bir günlük deneme ama sizinle yıllar boyu kalması varmak istenilen nokta. Yeni başlayanlar bir gün deneyebilir. Keyif alanlar sonraki günlere uzatabilir. Ama göreceksiniz ki zaman içinde yaşama yayılan bir anlayış oluyor.

Okumaya devam et “Atıksız Yaşama 30 Adım -1-“

Çoraplar ne olsun?

Sıfır Atık yaşamla her şeyi bir bir dönüştürmeye alışınca eskiyen ve çöp olmaktan başka çaresi kalmayanlar için uzun düşünceler alıyor insanı. Bir tarafından bir şey olur mu diye evirip çevirip bakmaya başlıyoruz! Dünyada başkalarından örnekler arayıp bulunca da çok seviniyoruz.

Tamamı pamuk olan bezler kırpıp kompost’un içine atıldığında toprağa dönüyor ama çorapların çoğu ince lastiklere sahip. Bu şekilde dönüşmeleri toprağa fayda olmaz. 

Okumaya devam et “Çoraplar ne olsun?”

Bokashi Kompost Yöntemine Dair

Evimizde 1 yıldan uzun süredir Bokashi kompost yöntemini de uyguluyoruz. Gıda atıklarımızı gübreleştirme yollarından biri. Paylaşımlarıma hep ‘Nasıl yapılıyor?’ diye soruluyor. Bu detaylı bir mesele. Ben sevgili Volkan Dündar hocanın bir dersine katılarak öğrenmiştim. Sizlere de önerim bu tür derslerden birine gitmeniz. Yazının en alt bölümünde bakabileceğiniz adresleri ekledim.

Bu yazıda fikir vermesi için bizde neler yapıldığını göstereceğim. Gördükten sonra siz de uzmanından öğrenip başlarsınız diye umarak…

Bokashi, Japonların tüm gıda atıklarını turşulaştırdıkları bir ön gübreleştirme işlemi. Havasız alanda tüm atığın sıkıştırılması ve yararlı mikro organizmaların ortama katılması ile oluşuyor. Faydalı bakteriler kötü olanlara üstün gelerek doğru koşulları sağlıyor.

Okumaya devam et “Bokashi Kompost Yöntemine Dair”